Logo Noorhoff Uitgevers
  • Hoogleraar Liesbeth Kester op Congres Gepersonaliseerd leren: ‘Leuk is niet direct leerzaam’

    Gepersonaliseerd leren maakt leren leuker en scholieren zelfstandiger, maar voor goede prestaties blijft de docent heel belangrijk. Dat zei Liesbeth Kester, hoogleraar onderwijswetenschappen van de Universiteit Utrecht op het Congres Gepersonaliseerd leren van Noordhoff Uitgevers op 26 januari 2017 in de Utrechtse Jaarbeurs. Kester gaf daar onder grote belangstelling een minicollege over de vele vormen van leren op maat.

    Kunnen kiezen

    De congresgangers kregen een boeiend inkijkje in de laatste wetenschappelijke bevindingen en wat de docent en de schoolleiding daarmee kunnen doen. Zo blijkt uit onderzoek onder vmbo-leerlingen blijkt dat zij goed in staat zijn om zelf keuzes te maken over hun leermateriaal. Maar dat zijn dan wel oppervlakkige keuzes, bijvoorbeeld in welke vorm zij de stof toegediend willen krijgen: als filmpje of tekst. Wanneer vwo-leerlingen zelf hun leertaken mogen kiezen gaat dat meestal over het onderwerp waarin zij zich willen verdiepen. Dit soort keuzes maakt het leren wel leuker, weet Kester. Maar vraag de leerlingen niet een slag dieper te gaan. Dan blijken ze bijvoorbeeld niet in staat keuzes te maken over de inhoud of de complexiteit. En die zijn wel van belang voor het leereffect. Leuk en leerzaam gaan dan ook niet zonder meer samen, constateert Kester. Je kunt veel aan de leerling overlaten, maar het samenspel met de docent blijft onmisbaar voor het doorgronden van de diepere structuur van de lesstof of voor het bijbrengen van meer complexe vaardigheden. De hoogleraar trok een vergelijkbare conclusie uit onderzoeken onder studenten gezondheidswetenschappen.

    Learning analytics

    Een groep leerlingen gepersonaliseerd laten leren is dan ook geen eenvoudige opgave. Gelukkig is de ICT, met alle rijkdom aan gegevens die daarmee beschikbaar komt, de docenten behulpzaam. Zo kun je learning analytics toepassen om de voortgang van wel dertig leerlingen tegelijk op de voet te volgen. De ontwikkelingen op dit gebied gaan snel en Kester noemt ze veelbelovend, al vraagt het van de docent de nodige training om alle data goed te interpreteren.

    Zelfregulering

    Nog spannender is het volgens Kester om het gepersonaliseerd leren zo te intensiveren dat de leerlingen steeds meer op eigen benen komen te staan. De docent kan dit doen door de leerlingen langzaam maar zeker meer deelgenoot te gaan maken van hun leerproces, van de achterliggende keuzes en de manier waarop zij zich de inhoud van de vakken eigen maken. Pas dan is niet alleen sprake van meer motivatie, maar ook van een ontwikkeling naar grotere zelfstandigheid en zelfsturing. Eenvoudig is dat niet, erkent Kester die een stapsgewijze aanpak voorstaat, een proces dat zij second- order scaffolding noemt: “Dat betekent voor de docent successievelijk steeds meer controle overdragen, maar vooral ook kritisch blijven, de vinger aan de pols blijven houden en de nodige feed back geven op de inhoudelijke voortgang.” Kester noemt dit ‘regulatiefeedback’. Er is nog nader onderzoek nodig naar de meest effectieve vorm van deze feed back. Voorlopig vertelt het gezond verstand dat die feed back niet de vorm van een te specifiek advies mag krijgen. Kester adviseert vooral vragen te stellen of hooguit enkele hints te geven.

    Delen is het nieuwe
    vermenigvuldigen

    Reageren is leren!

    Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn met een * aangegeven.

    2 reacties

    • Elske Koster
    • 11 maart 2017 - 16:48 uur
    Na het congres is aangegeven dat de ppt van Liesbeth Kester beschikbaar zou komen. Graag verneem ik waar ik deze kan vinden.
      • 14 maart 2017 - 11:14 uur
      Goedemorgen Elske. Deze PowerPoint komt niet online te staan, maar ik zie dat u uw e-mail adres heeft ingevuld. Ik zal u de PowerPoint mailen. Deze kunt u nog voor 12:00 vandaag in uw mail verwachten. Mocht u nog andere vragen hebben, stel ze dan gerust!
    Sluiten