Logo Noorhoff Uitgevers
  • ‘Geef docenten ruimte en tijd om uit te zoeken wat ze nodig hebben aan ICT’

    Als je ICT wilt inzetten voor gepersonaliseerd leren, moeten docenten digitaal geletterd zijn en weten hoe ze digitale toepassingen kunnen inzetten. Maar hoe zorg je er als schoolleider voor dat docenten dat kunnen? Ook voor die ene docent die het als een enorme drempel ervaart? Wij praten hierover met Frans Schouwenburg, strategisch adviseur bij Kennisnet.

    Hoe scholen optimaal rendement kunnen halen uit ICT heeft Kennisnet beschreven in het Vier in balans model. Daarin staat dat er een aantal randvoorwaarden op school in orde moeten zijn. De eerste randvoorwaarde is dat de visie van de school helder moet zijn. Daarnaast moet er beschikking zijn over goede educatieve softwarepakketten. En de ICT-systemen en de ICT-infrastructuur moet aansluiten bij de visie. De vierde randvoorwaarde is deskundigheid van de docenten. Want hoe goed je programma’s ook zijn en hoe stevig de infrastructuur ook staat; als docenten er niet mee uit de voeten kunnen, werkt het niet.

    Professionalisering op de agenda

    Op de vraag hoe je ervoor zorgt dat alle docenten goed kunnen omgaan met ICT heeft Frans Schouwenburg geen pasklaar antwoord. ‘Dat is voor elke school anders. Daarom heet het model ook het Vier in balans model. De vier componenten hangen sterk met elkaar samen. Wat er van docenten gevraagd wordt, hangt bijvoorbeeld af van de visie van de school. Een school die zich vooral richt op een zo hoog mogelijke examenscore, zal andere dingen van docenten vragen dan een school die als speerpunt heeft leerlingen optimaal hun talenten te laten ontplooien.’

    Kennisnet is bezig met het ontwikkelen van een Agenda ict-bekwaamheid voor de sectorraden. De ondertitel luidt: Hoe formuleer ik beleid op ict-professionalisering en zie ik niets over het hoofd?

    Schouwenburg: ‘Schoolleiders en bestuurders willen weten hoe ze professionalisering van hun personeel op ICT-gebied in hun beleid kunnen inpassen. En die professionalisering vervolgens goed kunnen organiseren. Bij het ontwikkelen en op papier zetten van de Agenda ICT-bekwaamheid zagen we een duidelijke tweedeling. Een deel dat je collectief zou moeten inrichten en waaraan iedereen moet voldoen. En een deel waar je docenten zelf voor verantwoordelijk moet stellen en dat moet ontstaan op basis van initiatieven van docenten.’

    Digitale geletterdheid

    Maar wat is dan verplicht en waar laat je docenten vrijer in? Schouwenburg legt het uit aan de hand van een schema.Knipsel

    conceptversie van het betreffende schema

    ‘Kijk, hier links zie je de componenten digitale geletterdheid en organisatie. Wil je als burger goed kunnen meedraaien in de maatschappij, dan vraagt dat om digitale geletterdheid – dat geldt natuurlijk ook voor docenten. Denk aan basisvaardigheden ICT, informatievaardigheden en mediawijsheid. Met organisatie bedoelen we dat docenten bekwaam moeten zijn in het gebruik van ICT voor bedrijfsvoering. Zoals in het registreren en monitoren van resultaten. Maar ook bij de interne communicatie en communicatie met ouders en leerlingen. Daarbij spelen privacy-issues die voor iedereen gelden. Wat kan wel, wat kan niet?

    Dat docenten dit kunnen, moet collectief geregeld worden en onderwerp zijn tijdens het functioneringsgesprek met een docent. Hoe je die scholing invult, kan op allerlei manieren, bijvoorbeeld door trainingen aan te bieden. Bij Stad & Esch in Meppel schakelen ze hier zelfs teams van leerlingen voor in die tegen betaling hulp bieden bij computerproblemen, docenten trainen in digibordvaardigheden en als helpdesk fungeren. Maar eigenlijk zouden deze vaardigheden natuurlijk op elke lerarenopleiding onderwezen moeten worden.’

    Dit alles kost natuurlijk een hoop tijd. En dat is niet iets waar docenten een overschot van hebben, merkt Schouwenburg op. ‘Er wordt veel verwacht van docenten. Ook op ICT-gebied. Door de waan van de dag schiet het er vaak bij in om je te verdiepen in een softwareprogramma. Of om volgsystemen in te vullen en daar analyses op los te laten. Het is aan schoolleiders en bestuur om ervoor te zorgen dat er tijd vrijgemaakt wordt. Zodat leraren de ruimte krijgen zich te oriënteren, verdiepen en eventueel te scholen.’

    Professionalisering en vakinhoud

    ‘Zo gauw je over onderwijs en vakinhoud gaat praten, moet je goed kijken wat de situatie is en wat daar het beste bij past. Je moet docenten vrijlaten in de keuze van ICT-toepassingen en hoe zij zich daarin bekwamen,’ aldus Schouwenburg. ‘We waarschuwen altijd om niet blind teams te verplichten allerlei cursussen te doen. Het verschilt per situatie wat nodig is. Dat is iets wat docenten met hun team moeten bepalen en afstemmen en wat uit henzelf moet komen. Als schoolleider en bestuurder kun je er wél voor zorgen dat teams de tijd krijgen om uit te zoeken wat ze nodig hebben: hoe willen we lesgeven, wat willen we leren? Willen we activerende didactiek invoeren, of willen we gezamenlijk opdrachten maken waarmee leerlingen vaardigheden opdoen?’

    ICT-monitor Kennisnet

    In juni brengt Kennisnet de Vier in Balansmonitor 2017 uit. Dan weten we hoe de stand van zaken is rond ICT en onderwijs. ‘Docenten zeggen zelf dat ze zich niet zo senang voelen bij ICT. Ze willen graag met hulp van ICT variatie brengen in hun lessen, maar voelen zich vaak nog onvoldoende bekwaam. En dan komt het erop aan of ze de stap durven te zetten. We weten allemaal dat ICT meer benut kan worden in het onderwijs. Maar ik geef het je te doen. Dus mijn advies aan schoolleiders en bestuurders is: geef docenten ruimte en tijd om uit te zoeken wat ze nodig hebben en hoe ze zichzelf kunnen professionaliseren. En maak keuzes in je beleid. Eerst dit, dan dat… Als je alles tegelijk wilt aanpakken wordt iedereen gek en krijg je uiteindelijk niks van de grond. O ja, nog een tip: neem de schoolvisie als uitgangspunt om te voorkomen dat het aanbod leidend wordt.’

    Meer lezen over dit onderwerp?

     

    Delen is het nieuwe
    vermenigvuldigen

    Reageren is leren!

    Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn met een * aangegeven.

    Er zijn nog geen reacties geplaatst.

    Sluiten